پارک ملی لار یکی از مناطق حفاظت‌شده ایران است که دارای اکوسیستم‌های کوهستانی مرتفع و آبی می‌باشد. این منطقه در البرز مرکزی نزدیک دامنهٔ جنوب غربی دماوند و در مرز دو استان تهران و مازندران قرار گرفته‌است.

این منطقه در سال ۱۳۵۴ به پارک ملی مبدل شد. اما پس از انقلاب بر اساس تصویب شورای عالی حفاظت محیط زیست از سال ۱۳۶۱ درجهٔ حفاظتی آن کاهش یافته و به منطقه حفاظت‌شده بدل گردید و از سال ۱۳۷۰، در برخی از مناطق آن دوباره به پارک ملی تبدیل شد و شکار و تیراندازی در آن ممنوع گشت. وسعت این پارک در حدود ۳۰٬۰۰۰ هکتار است.

محدودهٔ پارک ملی لار فاقد نقاط مسکونی دائمی (شهر و روستا) بوده و در حاشیه و حریم آن نیز نقاط شهری و روستایی وجود ندارد، اما از زیست‌بومهای مهم عشایری است، که عشایر دوره ییلاقی خود را در آن سپری می‌کنند. بهره‌برداران شامل دوگروه عمده هستند. گروه اول ارگانهای دولتی و گروه دوم نیز بخش خصوصی یعنی عشایر یا دامداران کوچنده و زنبورداران هستند.

این پارک از دو اقلیم ارتفاعات فوقانی و مرطوب و سرد تشکیل شده‌ است که بارش زیادی را به‌ صورت برف ایجاد می‌کند و به دلیل آنکه دارای ویژگی‌های خاص و گونه‌های متنوع گیاهی و جانوری است، تحت حفاظت قرار گرفته‌ است. وجود ماهی قزل‌آلای خال قرمز، از نادرترین گونه‌های آبزی جهان، اهمیت این مجموعه را دو چندان کرده‌ است. این پارک دارای چشم‌اندازهای بسیار زیبایی است. چشمه‌ها و رودخانه‌های پر آب زیستگاه‌های امن در دو سوی این دره زیبا طراوت و جذابیت آن را دوچندان کرده است.

 

حیات وحش

دشت لار به دلیل داشتن آب و‌ هوای مناسب و رودخانه‌های متعدد و پوشش گیاهی انبوه دارای تنوع جانوری فراوانی است و تقریبا تمامی جانداران و گیاهان منطقه البرز مرکزی در این پارک وجود دارند.

 

گونه‌های جانوری

از لحاظ حیات وحش جانوری به دلیل موقعیت ویژه کوهستانی و آبی دارای گونه‌های متفاوتی است. پرندگان این منطقه جمعا یکصد گونه و شامل کبک، عقاب، سارگپه، درنا، فلامینگو، دلیجه، کبک دری و‌… است. عقاب طلایی، گونه‌ای بی‌همتا تنها در این حوزه از ایران زیست می‌کند و بومی این منطقه است. پستانداران این منطقه شامل کل و بز، قوچ، خرگوش، سمور، میش البرز مرکزی، خرس قهوه‌ای، پلنگ، گرگ، روباه، گراز و گربه وحشی و… است. در این دره به علت داشتن زیستگاه امن و مناسب، پستاندارانی چون کل و بز رشد خوبی در این سال‌ها داشته‌اند. ماهی قزل آلای خال قرمز یکی از نادرترین گونه‌های قزل آلا، در این منطقه یافت می‌شود. قزل‌آلای خال‌قرمز (Salmo trutta fario) نام گونه‌ای ماهی است. این ماهی را در برخی کشورها «قزل‌آلای قهوه‌ای» می‌نامند.

گونه های گیاهی

مجموعا در منطقه حدود ۴۰۰ گونه گیاهی شناسایی شده است که به ۴۸ تیره تعلق دارند. از این تعداد قریب به ۳۳۸ گونه گیاهان دائمی و چند ساله هستند. از گونههای گیاهی موجود قریب به ۳۵ گونه آن انحصاری ایران است.

جذابیت این منطقه به پوشش گیاهی متنوع و جالب آن است. شماری از گیاهان این دشت خوراکی و دارویی است که طرفداران زیادی دارند. گون و خرگوشک و آویشن (اوشم) و شنگ، لواش، سیرک (تلم)، پیازک، قارچ وحشی، کاسنی، گلپر (الرگ)، شیرین بیان، باریجه، چای کوهی، بارهنگ و والک نمونه‌هایی از گیاهان دشت لار و بلندی‌های آن است. زنبق وحشی بنفش و ارغوانی، مرغک و گل زرد و شقایق دشت لار را در بهار رنگارنگ کرده و زیبایی آن دو چندان می‌شود.

 

سد لار

رود دیو آسیاب، رود لار، رود سفیدآب، رود الرم، رود ورا رود، چهل بره، آب سیاه چال، آب امام پهنک از رودخانه‌های این منطقه سر سبز هستند که همگی به سمت سد لار سرازیر می‌شوند و بخشی از آب تهران را تأمین می‌کنند.

سد لار یکی از سدهای خاکی تأمین‌ کننده آب آشامیدنی حوالی تهران و تأمین‌‌کننده آب مورد نیاز آبیاری‌های کشاورزی منطقه است. این سد در ۷۵ کیلومتری شمال‌شرق تهران و در ۱۰۰ کیلومتری شهر آمل قرار دارد. این سد در مرز استان مازندران و تهران واقع است و جزو پارک ملی لار نیست و در استان مازندران قرار دارد. دریاچه سد لار به دلیل نزدیکی به کوه دماوند و واقع بودن در منطقه دشت لار به یکی از گردشگاه‌های اطراف تهران تبدیل شده است که در سال‌های اخیر به‌عنوان مراکز پرورش ماهی قزل آلا و ماهیگیری و همچنین ورزش‌های چون اسکی روی آب از آن استفاده می‌شود.

سر شاخه اصلی تغذیه کننده دریاچه سد لار عبارتند از:

  • قزل‌دره: با چهار شاخه فرعی کمردشت، آلارم، خشک رود، سیاه‌پلاس با توجه به دوره یخ بندان حدودا ۶ ماهه (از آبان تا فروردین) و برودت زیاد منطقه تا منهای ۳۷ درجه سانتی‌گراد دستگاه‌ها قادر به ثبت تغییرات سطح آب در طول دوره نیستند (ارتفاع ایستگاه ۲۴۹۵ متر و حداکثر ارتفاع آب دریا ۲۵۳۱ متر است به همین علت گاهی زیر آب می‌رود)
  • سفید آب یا آب سفید: از ضلع جنوبی کوه‌های نور سرچشمه می‌گیرد و دبی آن در اوایل پاییز به ۳۰۰ لیتر در ثانیه می‌رسد که لایه‌ای از آهک بستر و کنار رودخانه را می‌پوشاند حداکثر دبی در زمان سیلاب ۱۵ متر بر ثانیه است و رتبه آخر را نسبت به دو شاخه دیگر دارد (ایستگاه سفید آب سال ۶۳ تاسیس شد ارتفاع آن ۲۵۶۰ متر).
  • دلیچای که از قله دماوند و والا رود سرچشمه می‌گیرد بستر آن سنگی و سیلاب‌های آن با تاخیر ۱۵ تا ۳۰ روزه نسبت به حوزه‌های دیگر شروع می‌شود (ذوب برف‌های قله علت آن است). دسترسی به این ایستگاه از سایر ایستگاه‌ها آسان‌تر و نزدیک‌تر است (ارتفاع ۲۵۳۰).

 

استان: مازندران
موقعیت جغرافیایی:  عرض: 35.9851745 و طول ,51.9791849
آموزش مشاهده موقعیت جغرافیایی در اپلیکیشن ایران آفلاین

منبع: wikipedia.org و karnaval.ir

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *