سه اثر تاریخی مسجد وکیل، بازار وکیل و حمام وکیل از مجموعه بناهای زندیه، جواهرات تاریخی مرکز شهر شیراز هستند که بخشی از هویت این شهر را ساخته اند. مسجد وکیل یکی از زیباترین و محکم ترین بناهای دوره زندیه است که اهمیت زیاد هنری و معماری اش آن را یکی از پربازدید ترین جاذبه های دیدنی شیراز کرده است.

مسجد وکیل دارای وسعتی بالغ بر ۸ هزار و۶۶۰ متر مربع می باشد. طرح این مسجد دو ایوانی بوده و دارای دو شبستان شرقی و جنوبی است. شبستان جنوبی با ستون های سنگی یکپارچه و مارپیچ از شاخصه های معماری ایرانی و از مناطق دیدنی این مسجد است که دارای ۴۸ ستون سنگی یکپارچه می باشد. وسعت این شبستان در حدود ۵ هزار متر مربع است و منبر ۱۴ پله ای یکپارچه از سنگ مرمر سبز ، از زیبایی های قسمت شبستان می باشد.

اگرچه معماری تمام مسجد وکیل، به خصوص استحکام بی نظیر آن قابل توجه است ولی ساختمان سه طاق مجلل و با شکوه آن یعنی طاق سردر ورودی، طاق مروارید و طاق ورودی به شبستان بزرگ از شاهکارهای معماری به شمار می رود و چنان طاقهای با ابهتی ، کمتر در شیراز ساخته شده اند. طاق مروارید، طاق بلند و مهمی است که در سمت شمال مسجد ساخته شده و در دور این طاق با خط ثلث و نسخ با رنگ سفید به صورت هلالی یکی از سوره‌های قرآن نوشته شده‌است. دهنه این طاق با جرزهای دو طرف آن ۴۰ متر بوده و دارای ارتفاع نزدیک ۲۰ متر می باشد.

خطوط کتیبه ها که به خط ثلث و نسخ و نستعلیق نوشته شده، در نوع خود بی نظیر بوده، به خصوص خطوط ثلث کتیبه های طاق های بزرگ و محراب آن که با قلم درشت نوشته شده است. این مسجد بر طبق بافت معماری سنتی این مرز و بوم در یک مجموعه اجتماعی قرار گرفته است. به عنوان مثال ، کاشی های پیشانی طاق ها و جرزها، مخصوصا کاشی های هفت رنگ سه طاق بزرگ که با رنگ های جالبی ساخته شده و روی آنها گل های قشنگ و خطوط اسلیمی و ترنجهای زیبا بر روی زمینه های گوناگون نقش بسته ، نشان دهنده این موضوع است. طرح لچکیهای بالای طاق نماها نیز با طرح هایی ترسیم شده که هر کدام از دیگری زیباتر و جالبتر است و شاهکار هنر نقاشی و کاشی کاری می باشد.

پس از گذشتن از درب ورودى مسجد ، ۲ راهرو به سمت چپ و راست مشاهده مى‌شود که پس از چند متر با زاویه‌اى تقریبا ۹۰ درجه به صحن مسجد راه می‌یابند. این در از دو لنگه چوبی ساخته شده که مربوط به همان دوره زندیه می باشد. هر لنگه این در ، ۸ متر بلندی و ۳ متر پهنا داشته و بر روی آن نقش نگارهای زیبا ایجاد شده است. معماران مسجد براى این که قبله مسجد با قبله شرعى مطابقت کرده و از طرفى نماى مسجد با درهاى فرعى بازار و خود بازار همخوانى داشته باشد راهروها را به طریقى به صحن مسجد متصل کرده‌اند که در عین کجى تغییر زاویه صحن مشخص نباشد.

مسجد وکیل یکبار توسط حسین علی میرزا فرمانفرما فرزند علی شاه قاجار مورد مرمت قرار گرفته است. این اثر تاریخى با شماره ۱۸۲ در تاریخ ۱۸ تیرماه ۱۳۱۱ در فهرست آثار ملى ایران به ثبت رسیده و تحت مراقبت و حفاظت این سازمان است.

 

مسجد وکیل در سفرنامه به سوی اصفهان پیرلوتی این گونه معرفی شده‌است: “امروز خوشبختانه موفق شدم وارد مسجد کریم خان شوم بی شبهه اگر مدتی در این جا بمانم به همه محل‌هایی که دخول به آن‌ها اکنون به‌طور کامل برایم ممنوع است، وارد می‌شوم. مردم این شهر نسبت به من بسیار ملایم و مهربانند. خطوط و نقوش معماری مسجد، ساده و بی‌آلایش است، ولی در همه جا، میناکاری و رنگ‌های سبز و قرمز دیده می‌شود و این تجمل به حد افراط رسیده‌است هیچ قسمتی از دیوار را نمی‌توان یافت که به دقت میناکاری نشده باشد. اکنون در کاخی لاجوردین و فیروزه فام هستیم.”

 

استان: فارس
موقعیت جغرافیایی:  عرض: 29.6141099 و طول 52.5453666
آموزش مشاهده موقعیت جغرافیایی در اپلیکیشن ایران آفلاین

منبع:  eghamat24.com، eligasht.com و wikipedia.org

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *