غار پَراو یا غار پَرو (به معنی پرآب) نام غاری است در ارتفاع ۳٬۰۵۰ متری کوه پراو، در دوازده کیلومتری شمال‌شرق شهر کرمانشاه که در میان کوه طاق بستان و کوه بیستون و در جنوب منطقه‌ای به نام میدان پراو قرار دارد. این غار در ۳۰۰ متری پایین قله شیخ علیخان یا قله پراو قرار دارد. در زمان کشف این غار در بیش از ۴۰ سال پیش (۱۹۷۱ میلادی)، بزرگ‌ترین غار عمودی دنیا بوده‌است و به همین دلیل لقب اورست غارهای جهان را به آن اطلاق کرده‌اند. این غار به عنوان دومین اثر طبیعی ملی کرمانشاه در سال ۱۳۸۸ توسط سازمان حفاظت محیط زیست ایران به ثبت رسید. امروزه غارهای عمیق بسیاری در جهان یافت شده‌اند که بسیار عمیق‌تر از غار پرو هستند و غار پرو را در لیست عمیق‌ترین غارهای جهان تا رتبه ۲۲۱ پایین آورده‌اند. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد غار پراو وجود دهانه آن در ارتفاع سه‌هزار متری از سطح دریا است که این بالاترین سطح در بین تمام غارهای دنیا می‌باشد.

ویژگی‌ها

غار پَراو در حدود دوازده کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه، در نزدیکی روستای چالآبه بر بلندای ۳۰۵۰ متری میدان جنوبی قله کوه پراو یکی از بلندترین قله‌های استان کرمانشاه (با ارتفاع ۳۳۵۷ متر از سطح دریا) قرار دارد.

عمق غار پراو ۷۵۱ متر و طول آن ۱٬۴۵۴ متر می‌باشد. تعداد ۲۶ حلقه چاه دارد و عمیق‌ترین چاه آن، چاه شماره ۱۶ است که ۴۲ متر عمق دارد. آب جاری شده در غار پراو حاصل ذوب شدن یخچال‌های زیرزمینی غار پراو است که به خاطر این مسئله و ارتفاع بالای این غار، برودت آن خیلی زیاد است. (بین ۳–۱ درجه سانتی‌گراد) و در هیچ کجای غار دما بالاتر از این نیست. بدنه و دیوار سنگی داخل غار بسیار خشن و متخلخل است و این باعث می‌شود که لباس غارنوردان در حین پیمایش سریعاً پاره شود. آب سرد به لباس‌های زیر و سطح بدن نفوذ می‌کند که دشواری‌های پیمایش را زیادتر می‌کند.

کشف غار توسط انگلیسی ها

بیش از ۴۰ سال پیش گروهی از مهندسین و زمین شناسان انگلیسی در حین عملیات نقشه برداری و تحقیقات در ارتفاعات زاگرس متوجه دهانه یک غار شدند و با توجه به تجربیات خود در باره بافت زمین شناسی منطقه احتمال وجود غاری عظیم را در محل می دهند. آنها بعدها حاصل اطلاعات و پژوهش های خود را در کتاب جویبارهای زاگرس برای همگان آشکار می کنند . احتمال وجود غاری عظیم در رشته کوه زاگرس آن قدر جذاب به نظر رسید که انجمن غارشناسی انگلستان در دوم شهریورماه سال ۱۳۵۰ ، یازده نفره از زبده ترین غارنوردان خود را به سرپرستی جان میدلتون وارد کرمانشاه کند تا به عملیات اکتشاف دست بزنند.

در سی ام شهریور ماه ، غارنوردان انگلیسی عملیات اصلی اکتشاف غار پرآو را آغاز می کنند . آنان با چند روز فعالیت سخت و مشاهده پدیده های شگفت انگیز ، به انتهای چاه ۲۶ و عمق ۷۵۱ متری غار می رسند و به حوضچه ای گلی به طول ۵۰ متر می رسند . آنها به دلیل اینکه تصور می کردند برای ادامه پیمایش غار به تجهیزات بیشتری نیاز دارند ، عملیات را متوقف می کنند تا ادامه فعالیت به سال بعد موکول شود . آنها در بازگشت به وطن خود عنوان نخستین کاشفان غار پرآو را به خود اختصاص می دهند.

برای دومین بار در سی ام مرداد ماه سال ۱۳۵۱ غارنوردان انگلیسی به کرمانشاه وارد می شوند .این گروه به سرپرستی دیوید جادسون و با حمایت انجمن سلطنتی جغرافی و گروه غارشناسان انگلستان تصمیم می گیرند به اعماق غار نفوذ کنند و رکورد قبلی را بشکنند. آنها تنها موفق به تکمیل تحقیقات قبلی می شوند و نمی توانند به عمق بیشتری دست پیدا کنند . عملیات آنها در حوضـــــــچه ی انتهایی چاه ۲۶ به پایان می رسد. این غار، یک اصطلاح ماندنی در غارنوردی آنها به جای گذاشت و اگر یک غار بزرگ،که تصور عمق بیشتری از آن دارند ، ناگهان به آخر خود برسد، می‌گویند:”پرآوئی شد” ( Ghar Paraued)

در مجموع از آن چه که پس از سفرهای اکتشافی به این غار رازآلود باقی ماند، برای تشکیل بنیاد غار پرآو در سال ۱۳۵۲ استفاده شد. در طی دو سفر اکتشافی انگلیسی ها، گروه غارنوردان از ۲۲ میخ کوبی برای فرود به عمق ۷۵۱ متر و تا حوضچه گلی آب استفاده کرد.

پس از گذشت چند سال شهرت غار پرآو در میان غارنوردان به حدی رسید که لهستانی ها هم تصمیم گرفتن از غافله عقب نمانند و در سال ۱۳۵۴ تصمیم به پیمایش غار گرفتند . البته این عملیات حاصلی بیش از دو عملیات قبل نداشت و تنها افتخار گروه لهستانی پیمایش ۱ متر بیش تر از رکورد قبلی بود . این عملیات تنها به عنوان یک سلاح تبلیغاتی کاربرد داشت و رسیدن به حوضچه آخر آن و دیدن پرچم باقی مانده از انگلیسی ها در سال ۱۳۵۱ تائید دوباره ی این مطلب بود که غار به راستی در همین حوضچه تمام می شود.

در سال ۱۳۸۴، یوری اودوکیموف در راًس یک گروه کوچک از روسیه، از غار پرآو دیدن کردند و به عمق ۴۰۰ متری رسیدند ولی دیگر ادامه ندادند . آنها در سال بعد به غار بازگشتند اما به علت بدی هوا باز هم از پیمایش بازماندند.

ورود ایرانیان به غار پرآو

آوازه رفت و آمد انگلیسی ها در کرمانشاه تا سالها ورد زبان ها بود تا اینکه در سال ۱۳۶۸ غارنوردان کانون کوهنوردی کرمانشاه تلاش خود را برای پیمایش غار به کار گرفتند اما به دلیل بارش باران و سرازیر شدن آب در غار از ادامه فعالیت بازماندند.نزدیک به دو دهه ، شکست هایی از این دست ادامه داشت تا اینکه در مهرماه سال ۱۳۷۰ طلسم ۱۸ ساله برای ایرانیان شکسته شد و حشمت حیدریان ، بهمن مشتکوب و منوچهر دهشت از اعضای کانون کوهــنوردان کرمانشاه موفق شدند به عنوان اولین فاتحان ایرانی غار پرآو تا انتهای غار و حوضچه را پیمایش کنند.

پس از این پیمایش موفق ، دیگر غارنوردان نیز برای رسیدن به انتهای غار برانگیخته شدند . پیمایش های بعدی باعث کشف راه های جدید در غار شد و حتی یک راه ورودی جدید به غار پرآو کشف گردید . غارنوردان تلاش کردند تا با بالا رفتن از دیواره کنار حوضچه راهی جدید به بالای حوضچه پیدا کنند اما نتیجه ای حاصل نشد. درسال ۱۳۷۲ تیم دونفره متشکل از محمدنوری و قدیر یزدانی دراقدامی شگفت انگیز اقدام به پیمایش سبکبار بدون لوجستیک و کاملا آلپی با حدود ۴۰۰ کیلو بار در ۱۳ روز غار را پیمایش کردند و به سلامت از دهانه غار خارج شدند.

درسال ۱۳۷۳ یک گروه چهارنفره سه کل کرمانشاه با استفاده از طناب های داخل غار به حوضچه انتهایی رفته و مراجعت کردند . پیمایش آنها ۳ روز به طول انجامید و موفق شدند نام خود را به عنوان سومین تیم پیمایش کننده ثبت کنند .

چهارمین تیم ایرانی را تیمی از غارنوردان خراسانی تشکیل می دادند که درسال ۱۳۷۴ سه نفر از آنها موفق شدند طی ۵۶ ساعت غار را پیمایش کرده و باز گردند و رکورد کمترین زمان پیمایش را به گروه آزادگان مشهد اختصاص دهند. آنها اولین تصاویر ویدوئویی را از چاه و قسمتهای انتهایی غار ثبت کردند .

در سال ۱۳۸۳، یک تیم غارنورد، از کلوپ کوهنوردی کرمانشاه، به انتهای غار رفته و برای اندازه گیری عمق حوضچه یک غواص به داخل آن فرستادند. عمق حوضچه ۳ متر و انتهای آن کاملا بسته بود .

در سال های اخیر نیز سفر به اعماق رازآلود این غار ادامه دارد ، سالانه بین ۲ تا ۹سفر به غار پرآو وارد شده است. تعداد زیادی از افراد با استفاده از اصول اولیه ی اس-آر-تی به انتهای غار رسیده اند.برخی به یک بار اکتفا نکرده و حس کنجکاویشان آنها را دوباره به داخل غار کشیده است . یوسف سورنی نیا عضو گروه کوهنوردی کرمانشاه ۳۲ سفر به داخل پرآو کرده که ۹ بار آن تا انتهای غار بوده است.

سختی پیمایش غار به حدی است که زباله های حاصل از پیمایش از سال ۱۳۵۰ در آن مدفون شده بوده و امکان خروج زباله ها وجود نداشت تا اینکه عده ای غارنورد بالاخره توانستند بدون تلفات جانی ، زباله ها را از غار خارج کنند.


جان باختگان پرآو

اولین حادثه جدی در پیمایش غار پرآو برای محقق و غار شناس معروف کشورمان چنگیز شیخلی رخ داد . وی در سال ۱۳۵۳ هنگام بیرون آمدن از چاه سوم به عمق ۳۷ متر که نامش اروئیکا است ، سقوط کرده و تا زمان رسیدن گروه امداد ، به مدت ۲۰ ساعت در حالت معلق باقی ماند.

اولین جان باخته سعید امینی ثانی بود که در سال ۱۳۷۵ پس از یک بار پیمایش موفق درسال ۱۳۷۴ همراه تیم آزادگان مشهد، به منظور تهیه مستندی به نام پلکانی به سوی تاریکی برای صدا و سیمای مرکز خراسان وارد غار شد . جالب اینجاست که او نیز مانند چنگیز شیخلی درحین صعود از چاه سوم دچار حادثه شده و پس از سقوط ، جان خود را از دست داده است.

شاید دلخراش ترین حادثه مربوط به سال ۱۳۸۱ باشد. کاظم فریدیان ( سرپرست ) ، امیر احمدی ، علی رحیمی ، لیلا اسفندیاری ، ویکتوریا کیانی راد و رحیم دانایی از باشگاه کوهنوردی دماوند و یوسف سوری نیا از گروه سه کل کرمانشاه تصمیم به پیمایش غار می گیرند. آنها به دو گروه ۳ و ۴ نفره تقسیم می شوند. در روز ۱۴ مهر گروه اول متشکل از فریدیان ، دانایی ، اسفندیاری و سوری نیا وارد غار می شوند و صبح روز بعد به پایین چاه ۲۶ و انتهای غار رسیده و بلافاصله بازگشت خود را آغاز می کنند . در همین روز ، گروه دوم نیز وارد غار شده و در بعدازظهر آن روز در بالای چاه ۱۶ با گروه اول که در حال بازگشت بودند روبرو می شوند و علی رغم وجود خطرات به راه خود ادامه می دهند.

امیراحمدی ، ویکتوریا کیانی راد و علی رحیمی با ادامه پیمایش ، انگیزه های بیشتری را برای رسیدن به انتهای غار پیدا می کنند و در صبح روز بعد انتهای غار پرآو موفقیت خود را جشن می گیرند .اما به هنگام بازگشت ، دچار حوادثی می شوند که ویکتوریا کیانی راد با سقوط در چاه ۱۸ و امیر احمدی در کنار چاه ۱۸ جان خود را از دست می دهند.متاسفانه اجساد آنها را نتوانستند از غار بیرون بیاورند و در جان‌پناه چاه شماره هجدهم در حفره‌ای گذاشته و درب آنرا مسدود کردند.

خلیل عبد نکویی کوهنورد و عکاس باسابقه همدانی که در کارنامه او صعود به قله موستاق آتا، لنین، کورژنوسکایا، آرارات و هفت هزارمتری اورست وجود دارد در سال ۱۳۸۷ در زیر چاه ۱۱ جان خود را از دست داد.

پدرام بوچانی از اعضای یک گروه مستقل کوهنوردی از شهرستان دالاهو که در هنگام فرود از چاه شماره ۸، با پاره شدن طناب به پایین سقوط کرده و در شهریور ۱۳۸۹ دار فانی را وداع گفت.

استان:  کرمانشاه

منبع: wikipedia.org و karnaval.ir

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *