امروز می خواهیم به دل یکی از شهرهای تاریخی این مرز و بوم بزنیم و در کوچه پس کوچه های آن به سراغ اثری تماشایی و چشم نواز برویم. کاشان را برای گشت و گذار انتخاب کرده ایم که شهرتش را مدیون آثار بی بدیلی است که در خود دارد. این شهر میزبان یکی از آثار جهانی ایران به نام حمام فین است و افتخاری برای ایرانیان محسوب می شود. گزینه های بسیاری برای بازدید در این شهر وجود دارد که گاه انتخاب را برای گردشگران مشکل می کند. پیش از این بارها راهی این شهر شده و به تماشای زیبایی های کم نظیرش نشسته ایم. این بار راه مان را به سوی خیابان علوی و کوچه سلطان امیر احمد کج می کنیم تا به یکی از زیباترین حمام های ایران برسیم.

چرا حمام تاریخی سلطان امیراحمد؟


  • نمونه ای منحصر به فرد از حمام های ایران از نظر معماری و تزیینات است.
  • این حمام در محله ای تاریخی قرار دارد و در نزدیکی آن جاذبه های بسیاری برای بازدید واقع شده است.
  • پشت بام این حمام یکی از مکان های نمادین کاشان و سوژه بسیاری از عکاسان است.
آشنایی با حمام سلطان امیراحمد | از زیباترین حمام های ایرانی

در گوشه ای از شهر کاشان حمامی تاریخی به نام سلطان امیراحمد وجود دارد که نامش را از امامزاده مجاور خود (نوه امام جواد (ع)) گرفته است. این حمام تاریخی نمونه ای منحصر به فرد از حمام های ایران به شمار می رود و از نظر معماری و تزیینات کم نظیر است. این اثر با وسعت 1102 متر مربع از 11 اسفند سال 1355 با شماره 1351 در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد و افتخاری برای شهر کاشان محسوب می شود. این بنا تنها یکی از حمام های تاریخی شهر کاشان است و آثار دیگری چون حمام باغ فین، حمام گذرنو، حمام عبدالرزاق خان، حمام محتشم و… نیز در زمره حمام های تاریخی هستند.

تاریخچه حمام سلطان امیراحمد

در گذشته هر شهر دارای 5 عنصر اصلی شامل مسجد، بازار، خانه، حمام و آب انبار بود و بر این اساس می توان حمام سلطان امیراحمد را یکی از عناصر مهم شهر به شمار آورد. با توجه به متون به جا مانده از دوران مختلف تاریخی، در همه دوره های اسلامی، حمام های عمومی فراوانی، در شهرها وجود داشتند؛ به طوری که از حیث تعداد و اهمیت با مساجد قابل مقایسه بودند.

شواهد و آثار به دست آمده از این حمام، پیشینه آن را به دوران سلجوقیان نسبت می دهند؛ اما سربینه حمام -که بعدا در مورد آن سخن خواهیم گفت- از دوران قاجار بر جای مانده است. به طور کلی آثار به جای مانده پس از زلزله ویرانگر سال 1150 خورشیدی، قدمت این حمام را دوران سلجوقیان نشان می دهند و این در حالی است که بنای سربینه چیز دیگری می گوید. برخی بر این باورند که حمام فعلی در زمان قاجاریه و در سال ۱۲۹۲ هجری قمری (حدود 1254 خورشیدی) بر روی خرابه های حمام قدیمی ساخته و حمام کوچکی به مجموعه‌ آن اضافه شده است.

حمام های تاریخی کاشان، در دوران صفوی در زمره آثاری بودند که مورد ستایش جهانگردان داخلی و خارجی قرار گرفتند. شاردن، جهانگرد معروف فرانسوی درباره آنها چنین می گوید:

گرمابه های کاشان فوق العاده عالی، خوب و تمیز هستند.

سابقه مرمت و بازسازی

در سال ۱۳۷۵ خورشیدی بود که به همت هیات امنای مرمت و بازسازی بناهای تاریخی کاشان و عنایت مهندس محلوجی، وزیر وقت صنایع و معادن، این بنا توسط شهرداری کاشان خریداری شد. پروژه ای تحت عنوان بازسازی و مرمت حمام تاریخی سلطان امیراحمد به سرپرستی جناب آقای مهندس مهدی هوشمندی نژاد و همکاری استاد سید علی اکبر حلی و مرحوم دکتر افسری صورت گرفت تا حمام از تخریب حفظ شود. این حمام برای مدتی به عنوان سفره خانه و قهوه خانه سنتی تغییر کاربری داد؛ اما امروزه به عنوان موزه تحت پوشش سازمان رفاهی و تفریحی شهرداری کاشان قرار دارد.

معماری حمام

حمام به خاطر اصولی که باید در ساختنش رعایت شود از پیچیده ترین بناها محسوب می شود. این فضا را برای حفظ گرمای درونی آن پایین تر از سطح زمین و درون خاک می ساختند تا در مصرف انرژی نیز صرفه جویی کنند. حمام سلطان امیراحمد تزیینات بسیار چشم نوازی دارد و از این حیث حمامی منحصر به فرد به شمار می رود. آهک بری و گچ بری های این بنا هر چشمی را به خود خیره می کنند. آهک بری، هنر حکاکی نقوش برجسته بر سطحی از آهک است که یکی از تزیینات زیبای بناهای ایرانی محسوب می شود. تعداد 17 لایه مرمتی در این بنا شناسایی شده که حکایت از قدمت آن دارند.

کاشی‌های آبی فیروزه‌ای و طلایی، گچ بری های هفت لایه ای و معماری خاص، باعث شده است تا از این حمام به عنوان یکی از برجسته ترین حمام های ایران یاد کنند. از ویژگی های دیگر این حمام می توان به استفاده از سقف های طاقی، موزاییک های چشم نواز و نقاشی های دیواری آن اشاره کرد که جلوه خاصی به سازه بخشیده اند.

برای تامین آب از دو حلقه چاه و برای انتقال آب بین بخش های مختلف حمام از تنبوشه یا لوله های سفالین استفاده شده است و شیشه های رنگین به نام گلجام نیز در سوراخ سقف یا دیوار حمام به چشم می خورند.

استان: اصفهان
موقعیت جغرافیایی:  عرض: 33.978184 و طول 51.44514
آموزش مشاهده موقعیت جغرافیایی در اپلیکیشن ایران آفلاین

منبع: karnaval.ir

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *