باغ های ایرانی یکی از جلوه های هنر و ذوق مردمان ایران زمین است که از نعمت های الهی بهترین بهره را برده و کمبودهای طبیعت دیارخود را جبران می کنند.

باغ فتح آباد یکی ازنمونه های منحصر به فرد هنر و معماری ایرانی و یکی از قدیمی ترین باغ های دوران قاجار است، هنگامی که وارد باغ می شوی حوض بزرگ جلوی عمارت، درختان میوه، نسیم خنک فضای باغ تورا مجذوب خود میکنند.

این مکان باشکوه محل حکمرانی یکی از امیران کرمان در عصر قاجار بوده است؛ در دوران آقا محمدشاه قاجار شخصی به نام “فضل علی خان قراباغی ملقب به بیگلربیگی در نزدیکی روستای اختیارآباد، عمارتی باشکوه حدود سال ‌های ۱۲۵۵ بنا کرد. اهالی اختیار آباد این باغ را بیگلربیگی می نامند.

قدمت این مجموعه به دوره قاجار باز می گردد و در سالهای اخیر مرمت شده است. باغ فتح آباد کرمان امروزه به عنوان یکی از جاذبه های برتر گردشگری کرمان شناخته می شود به طوری که در عید سال 1396 پربازدیدترین جاذبه کرمان لقب گرفت. زمانی که به بازدید این مجموعه می روید توجه داشته باشید که حتما هم روز و هم شب آن را تجربه کنید. باغ عمارت فتح آباد برای شب ها و نورپردازی ویژه آن محبوبیت بسیاری پیدا کرده است. تا اندازه ای که به دلیل نورپردازی های بزرگ کنار حوض آن، این تصور برای هواپیماها به وجود می آید که باند فرودگاه کرمان در این محل قرار گرفته است.

این اثر تاریخی و گران بها در تاریخ دوازدهم بهمن ماه سال 1381 با شماره ثبت 7284 در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است. باغ فتح آباد یکی از املاک وقفی استان کرمان به حساب می آید و به همین دلیل مدیریت آن زیر نظر اداره کل موقوفات و امور خیریه استان کرمان قرار دارد؛ اما کارهای مرمت این اثر زیر نظر سازمان میراث فرهنگی انجام شده است. البته این روزها این مجموعه زیر نظر خانم سروناز نخعی -مسوول سابق رستوران و هتل باغ شازده- اداره می شود.

در فرش کهن ایرانی الگوی باغ‌های ایرانی قابل مشاهده است. چهار باغ کوروش و مینیاتورهایی که از یک حوض مرکزی به چهار طرف آب می‌ریزد، نمونه‌هایی از باغ‌های کهن ایرانی است. غلبه نقش آب بر مالکیت زمین و تبلور میزان آب دردسترس، تعیین حدود باغ است. همچنین شکل‌گیری فرم نهایی باغ ایرانی، هخامنشیان و چهار باغ کوروش و ساسانیان و محوریت نقش حوض از جمله باغ‌های کهن ایرانی محسوب می‌شوند. در باغ فتح‌آباد نیز حوض مقابل عمارت همین ویژگی‌ها را دارا است و نقش آب نیز در شکل‌گیری باغ بسیار موثر بوده است به طوری که نبود آن باعث تخریب باغ و عمارت موجود در آن شده است.

حوضی بزرگ به ابعاد ۶۰ در ۵ متر در سر در این بنا احداث شده و درختان دو سمت باغ را فرا گرفته‌ بودند و ساختمان دو طبقه مشرف به حوض وسط بنا نمایی زیبا به این باغ داده بود اما رفته رفته به دلیل خشک شدن قنات، این باغ خشک می‌شود و در نهایت یکی از حاکمان ماهان، عمارت باغ شاهزاده ماهان را که هم اکنون ثبت جهانی است، با اقتباس از باغ فتح‌آباد احداث می کند.

اما سرنوشتی تلخ در انتظار باغ فتح‌آباد بود به طوری که فضای اطراف باغ به دلیل خشک شدن قنات از بین رفت و زمین‌های مشرف به باغ به زمین کشاورزی به خصوص پسته کاری تبدیل شد و عمارت‌های اصلی بنا به ویرانه‌ای در حال تخریب تبدیل شدند.

مرمت باغ 

علیرضا رزم حسینی (استاندار کرمان) در بازدید از باغ گفته بود:

این باغ ۱۸۰ سال قدمت دارد و  برای نخستین بار که از آن بازدید کردم،  لودری در نزدیکی آن برای تخریب بخشی از این اثر تاریخی حضور داشت و وقتی از کسی که قصد تخریب بنا را داشت دلیل این کارش را پرسیدیم، مشخص شد این فرد به این دلیل که گمان می کرد خشت‌های این بنا برای زمین کشاورزی مناسب است، قصد داشت خشت‌ها را به باغش انتقال دهد.

خوشبختانه با تدبیر صورت گرفته و پس از  اجرای عملیات بازسازی، باغ فتح‌آباد به یکی از زیباترین باغ‌های ایران تبدیل شده است که چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند و گوشه‌ای از تاریخ شهر کرمان را به تصویر می کشد. قنات موجود در این بنا که به کلی خشک شده بود، با تدابیر لازم و احداث چاه و نصب آب شیرین کن و اجرای کامل طرح همیار آب در این بنا که الگویی در استان کرمان محسوب می شود، آبرسانی در این بنا انجام شده و در بازسازی این بنا مرکزی به وجود آمده است که به لحاظ تاریخی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و همچنین به یکی از مراکز تحقیقاتی، کشاورزی و تفریحی مردم نیز تبدیل شده است. در محوطه سبز باغ فتح‌آباد ۴۰۰ گونه گیاه دارویی استان کرمان کشت شده که از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است و می تواند به بانک گیاهی قابل توجهی در کشور تبدیل شود.

 

 

بسیاری از بناها و اماکن تاریخی کشور ما گاهی به دلیل بی توجهی افراد ناآگاه و یا مدیریت غلط تخریب شده‌اند. این باغ یکی از مکان‌های تاریخی و زیبای کرمان است که به دلیل گذر زمان و موقعیت ایجاد شده به لحاظ طبیعی رو به تخریب بوده و این مساله تخریب‌های انسانی ناشی از ناآگاهی را نیز به همراه داشته ولی با اندیشه و توجه به تاریخ و فرهنگ و بناهای باارزشی که نه تنها وجودشان باعث طراوت و زیبایی هر منطقه‌ای از کشورمان می‌شود، بلکه عامل موثری در آبادانی منطقه‌ای خشک شده است که گردشگران بسیاری را نیز به آن منطقه جذب می‌کند. باغ فتح‌آباد کرمان یکی از این مکان‌هایی است که توجه به آن و انجام عملیات مرمتی روی باغ و دو عمارت موجود در آن زیبایی وصف ناپذیری را درنزدیکی شهر کرمان و دل کویر به ارمغان آورده است.

 

استان: کرمان
موقعیت جغرافیایی:  عرض: 30.3457767 و طول 56.9190848
آموزش مشاهده موقعیت جغرافیایی در اپلیکیشن ایران آفلاین

منبع:  karnaval.ir ، kojaro.com و tripyar.com

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *