می خواهیم سفری به امامزاده شاهزاده حسین قزوین را تجربه کنیم، گشتی در گوشه گوشه این آستان ملکوتی و نورانی بزنیم، زیارتی از عمق وجود داشته باشیم و قلب و ذهن مان را از آرامش، شادی و حال خوب پر کنیم. امامزاده ای باصفا، با بنایی تماشایی و تاریخی مقصد ماست؛ جایی که ترکیب نقش و رنگ، معماری و سلیقه، زیبایی و هنر به کار رفته در آن هر انسانی را مبهوت می کند و با حس و حال ویژه خود شما را به دنیایی دیگر می برد. دنیایی که در آن زمان متوقف می شود و زیبایی و حال و هوای معنوی و خوب شما را در بر می گیرد.

این امام زاده معروفترین و کهن ترین امامزاده قزوین و یکی از مشهورترین امامزاده های ایران است.

بنای این امامزاده یکی از بناهای تاریخی قزوین است و قدمت آن به دوره صفوی باز می گردد.

تزیینات، آینه کاری، کاشی کاری و دیگر هنرهای به کار رفته در آن بسیار تماشایی و دیدنی ست و یکی از زیباترین بناهای قزوین به حساب می آید.

حس و حالی فوق العاده عالی و معنوی در آن جریان دارد.

آشنایی با آستان مقدس امامزاده شاهزاده حسین قزوین

گاهی اوقات انسان نیاز دارد با خدای خود خلوت کند و در آرامشی معنوی و حس و حالی عرفانی، انرژی خود را دوباره به دست بیاورد. یکی از بهترین جاهایی که می توان به آن مراجعه کرد، امامزاده های کوچک و بزرگی هستند که با حال و هوای نورانی و معنوی خود می توانند ذهن و حس شما را خوب کنند. در این میان آستان مقدس امامزاده شاهزاده حسین قزوین، یکی از محبوب ترین و زیباترین امامزاده های ایران است که فضای فوق العاده ای دارد و با کاشی کاری ها و آینه کاری های تماشایی‌اش دل هر بیننده ای را می برد. امامزاده شاهزاده حسین مدفن فرزند امام رضاست و قدمت بنای فعلی آن به دوره صفوی باز می گردد. این بقعه به دلیل اهمیت تاریخی، معماری و تزیینات خود در تاریخ 20 بهمن 1318 با شماره 339 به عنوان یکی از آثار ملی کشورمان به ثبت رسیده است و یکی از قدیمی ترین مزارهای ایران و مشهورترین و با شکوه ترین مکان زیارتی شهر قزوین به حساب می آید.

در سال 201 ه.ق (204 ه.ش) امام رضا زمانی که در راه خراسان بودند به طور مخفیانه به قزوین سفر می کنند. در این سفر شاهزاده حسین که تنها دو سال سن داشتند  امام را همراهی می کردند. در حین سفر شاهزاده حسین مریض می شوند و امام رضا (ع) به طور مخفیانه در منزل «داوود بن عیسی غازی» اقامت می‌ کنند. متاسفانه فرزندشان به دلیل بیماری فوت می کند و در گورستان جنوبی شهر قزوین به خاک سپرده می شوند. بعدها مدفن ایشان به صورت آستان حسین بن علی بن موسی الرضا (ع) در می آید. البته امامزاده حسین (ع) با نام شازده حسین نیز در بین مردم قزوین معروف است و ارادتی ویژه به ایشان دارند.

مان طور که گفتیم شاهزاده حسین در جریان سفر امام رضا (ع) به قزوین درگذشت و در گورستان این شهر دفن شد؛ اما چطور مردم از وجود ایشان در این مکان مطلع شدند و آستان امامزاده را بنا کردند؟

در همین زمینه،‌ شیخ عبدالجلیل رازی در کتاب «النقض» در حدود سال 560 ه.ق (491 ه.ق) می نویسد:‌

و اهل قزوین از سنی و شیعه به زیارت ابوعبدالله حسین بن الرضا روند.

این نشان می دهد که امامزاده حسین در اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم،‌ بین مردم شناخته شده بود و در قرن ششم اهالی برای زیارت به اینجا می رفتند. گفته شده است که در این زمان، بنایی شکوهمند بر روی مدفن آرامگاه وجود داشت؛ اما در زمان حمله مغول و جنگ های بعد آن و همچنین درگیری هایی که در ابتدای دوران صفوی در ایران در جریان بود سازه آرامگاه به شدت آسیب دید. از این دوران تنها ضریح چوبی نفیسی باقی ماند که یکی از شاهکارهای بی نظیر منبت کاری و گره چینی به حساب می آید. البته برخی گمانه زنی ها در مورد اینکه این بنا در زمان سلطان الجایتو شاه خدابنده و پسرش سلطان ابوسعید بهادرخان (دوره ایلخانیان) تعمیر شده باشد نیز وجود دارد؛ اما سند معتبری که بتوان با استفاده از آن این ادعا را ثابت کرد در دست نیست.

پس از اینکه شاه تهماسب، قزوین را به عنوان پایتخت صفویان انتخاب کرد؛ توجه ویژه ای به امامزاده شاهزاده حسین نشان و دستور بازسازی آن را داد. این علاقه به امامزاده حسین (ع) در دختر وی نیز وجود داشت و بر طبق کتیبه ای از جنس کاشی معرق که در  امامزاده وجود دارد، سر در مجموعه در سال 1040 ه.ق (1009 ه.ش) به دستور زینب بیگم، دختر شاه تهماسب، ساخته و صندوق چوبی نفیس و زیبایی نیز بر مزار ایشان نصب شد.

در دوران صفویه بود که ساختمان های متعددی پیرامون امامزاده بنا و اینجا به یکی از اصلی ترین زیارتگاه های مردم شهر قزوین تبدیل شد.

در زمان قاجار نیز تغییراتی در سازه آرامگاه به وجود آمد. گنبد این امامزاده در زمان فتحعلی شاه قاجار و به دستور او تعمیر و تزیین شد و زمانی که ناصرالدین شاه در سفری از قزوین گذر می کرد، فرمان ساماندهی محوطه امامزاده را صادر کرد. بر اساس این دستور، علی اصغر امین السلطان، صدر اعظم در سال 1307 این کار را به باقر السعد السلطنه -حاکم وقت قزوین- واگذار کرد. او صحن قبلی را تخریب و صحن جدیدی ساخت و ایوانی با تزیینات کاشی کاری بسیار زیبا، دیواره صحن، تزیینات کاشی کاری گنبد و آیینه‌کارى فضاهاى داخلى را به مجموعه سازه های این زیارتگاه اضافه کرد.

نقاشی پاسکال کوست در سال 1220 خورشیدی
نقاشی اوژن فلاندن در سال 1220 خورشیدی
امامزاده شاهزاده حسین در اسناد تاریخی

*قدیمی‌ترین کتابی که از مزار شاهزاده حسین نام برده است، کتاب «تاریخ قزوین و فضائلها» نوشته «حافظ ابوعلی خلیل بن عبدالله بن احمد قزوینی» است. وی در سال 446 ه.ق (433 ه.ش) از دنیا رفته است. او در این کتاب به اصالت بنا و سن شاهزاده حسین اشاره می کند:

در این گورستان مزار منسوب به فرزند حضرت علی بن موسی الرضا (ع) است که در خردسالی درگذشته بود.

*شیخ عبدالجلیل رازی در کتاب «النقض» پیرامون سال 560 ه.ق (544 ه.ش) می‌نویسد:

و اهل قزوین از سنی و شیعه به زیارت ابوعبدالله حسین بن الرضا روند.

*ابوالقاسم عبدالکریم بن محمدبن عبدالکریم رافعی قزوینی، در کتاب مشهور “التدوین فی ذکر اخبار قزوین” در فصل چهارم، گورستان این شهر را وصف می کند و در مورد این مزار می نویسد:

در این گورستان مزار منسوب به فرزند حضرت علی بن موسی الرضا (ع) است که در خردسالی در گذشته بود.

او همچنین در جایی دیگر از کتاب مذکور، ذیل شرح حال حضرت امام رضا علیه السلام نوشته است:

مشهور است که حضرت از قزوین عبور فرموده، می گویند که در سرای داوود بن سلیمان غازی، که نسخه معروفه از (صحیفه الرضا) را از وی روایت می کند، پنهان بوده است. این نسخه را اسحاق بن محمد بن مهرویه و جز این دو از داوود بن سلیمان روایت کرده اند. گفته اند فرزند وی که در گورستان قزوین مدفون است می گویند دو ساله یا خردسال تر بوده است.

*حمدالله مستوفی در “نزهت القلوب” در زمینه شهر قزوین بیان کرده است:

و در آنجا مشهد امام زاده حسین پسر امام علی ابن موسی الرضا (ع) و قبر یکی از صحابه و مزار اولیا کبار است.» او در تاریخ گزیده نیز در دو مورد از این آستانه یاد کرده است، یکی در سرگذشت حضرت رضا که می نویسد: «رضا را پنج پسر بود، محمد، جواد، جعفر، ابراهیم و حسین که به قزوین مدفون است.» و دیگر در بخش مربوط به قنات ها و رودخانه ها و مساجد و معابر قزوین، بدین گونه که: «گورستان های آن تماما داخل شهر است و بهترین آن به کثرت و برکت مقبره ایست، شرقی آن محله ری و غربی آن محله ارداق نزدیک رودخانه و شمال آن محله شهرستان و جنوبی آن باروی شهر ارداق و در آن مقبره مشهدی است از آن پسر علی ابن موسی الرضا، وفات آن پسر در 2 سالگی بوده و گویند حسین نام داشته است.

*پژوهشگر معاصر، سید حسین مدرسی طباطبایی از اساتید دانشگاه پرینستون آمریکا نیز در مورد امامزاده حسین تحقیق کرده است. او کتاب های خطی و اسناد بجا مانده از شاهان و شاهزادگان و دانشوران در هفت قرن گذشته را بررسی کرده و همه آنها را در کتابی به نام برگی «از تاریخ قزوین» آورده که در آن چنین نوشته است:

اکثر مورخان و سیره نویسان که بردن نام همه آنها از حوصله این کتاب خارج است، امامزاده حسین را فرزند علی بن موسی الرضا می دانند.

*دست خطی از حضرت آیت الله مرعشی نجفی به تاریخ 22 صفر 1388 ه.ق (1346 ه.ش) در آستان مقدس امامزاده حسین وجود دارد که ایشان صحت نسب این امامزاده را تایید کرده است. آیت الله شهاب الدین الحسینی مرعشی در این دست خط می نویسد:

راجع به مزار کثیر الانوار شاهزاده حسین (ع) مشهور در دارالمومنین قزوین سوال فرموده بودید، عرض می شود که حقیر مدت ها بود در مقام تفحص و تجسس نسبت به این موضوع بودم تا آن که به حمدالله و الشکر در کتاب «مستطات التدوین فی رجال قزوین» تالیف علامه مورخ و محدث امام الدین ابوالقاسم عبدالکریم بن محمد بن عبدالکریم رافعی القزوینی که در سنه 633 فوت شده به دست حقیر رسید و در محلی از آن کتاب عباراتی هست که می نویسد: «اعظم مقابر قبرستان از راه ارواق و فیها قبر واحد منا لصحابه رضی اله عنهم کذا سمعت والدی ره یقول و فی هذه المقبره المشهد المعروف به ابن علی بن موسی الرضا رضی الله عنه و کان قدمات فی الصغر و منه قبر جماعه من العلویه والشیعه الی وفی.»

 

استان: قزوین
موقعیت جغرافیایی:  عرض: 36.2571178 و طول 50.0005623
آموزش مشاهده موقعیت جغرافیایی در اپلیکیشن ایران آفلاین

منبع: karnaval.ir

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *